Superfood, eet gekleurd!

Verkrijgbaar bij:

(Dit artikel kwam tot stand op basis van de voordracht van Dr.ir. Eric De Maerteleire over de effecten van fytonutriënten in groenten, fruit en kruiden op de gezondheid.)

Vandaag de dag is er heel wat te doen over “superfood” en het positieve effect van deze voeding op onze gezondheid. Vaak hebben we het dan over minder gekende of ietwat exotische groenten, fruit of zaden zoals onder andere: aardpeer of topinamboer, yacon, mierikswortel, zoete aardappel, quinoa, enz.

Lekkere en gezonde groenten uit eigen moestuinMaar als we gezond willen eten hoeven we ons helemaal niet te beperken tot dit soort groenten en fruit. Ook de meer gekende soorten zoals spinazie, maïs, broccoli, tomaten, sla, rode biet, kersen, aardbeien, appelen, kolen, ajuinen, ... bevatten heel wat stoffen die onze gezondheid ondersteunen en versterken.

Dit heeft alles te maken met de aanwezigheid van fytonutriënten in groenten, fruit en specerijen. Deze stoffen hebben een meetbaar positief effect op ons lichaam en helpen onze gezondheid op peil te houden. Ze hebben een invloed op heel wat ziekten, zoals: kanker, hart- en vaatziekten, diabetes, diverse allergieën, Alzheimer, Parkinson ...

Dus ook de eerder “gewone” groenten en fuit, maar ook allerlei kruiden, kunnen we gerust onder de noemer “superfood” indelen.  Je kan deze lekkere en gezonde producten uiteraard kopen in de winkel. Maar je kan ze natuurlijk ook zelf kweken in je eigen moestuin. Dan weet je nog beter wat er op je bord terecht komt en heb je zelf volledig controle over de kwaliteit en zuiverheid.

Hou bij de samenstelling van je maaltijden ook rekening met de volgende stelregel: hoe bonter je bord kleurt met groenten en fruit, hoe gezonder je eet. “Eet gekleurd” is een basisregel wanneer we het hebben over superfood.

Antioxidanten versus vrije radicalen

Vergis je niet, met de bovenstaande titel hebben we het niet over één of andere protestbeweging, maar wel degelijk over de relatie tussen voeding en gezondheid.

SuperfoodIn onze hectische maatschappij staat ons lichaam bloot aan allerlei invloeden van buitenaf en houden we er niet altijd de meest gezonde levensstijl op na. Bovendien zijn we vaak ook heel druk bezig met werken, sporten of andere activiteiten.

Hierbij verbruikt ons lichaam zuurstof, een proces waarbij verbindingen ontstaan die men “vrije radicalen” noemt. Die hebben deels een bepaalde lichamelijke functie. Zo maken ze bijvoorbeeld deel uit van ons immuunsysteem.

Maar “vrije radicalen” kunnen het best goed in toom worden gehouden in ons lichaam want ze kunnen onze gezondheid ook ernstige schade toebrengen. Wanneer we meer “vrije radicalen” aanmaken dan we er neutraliseren, spreken we over “oxidatieve stress” en dit kan heel wat gezondheidsproblemen veroorzaken. Daarom zijn antioxidanten nodig om de hoeveelheid schadelijke vrije radicalen in ons lichaam te verminderen en onze gezondheid in balans te houden.

Maar waar halen we voldoende antioxidanten vandaan?

Superfood kruidenOns lichaam maakt zelf antioxidanten aan, vooral wanneer we jong zijn. Bij het verouderen neemt de lichaamseigen productie van antioxidanten af en moeten we ze aanvullen met deze die we terugvinden in groenten, fruit, kruiden en specerijen.

Vitamine C bijvoorbeeld via groenten en fruit, vitamine E via bijvoorbeeld olijfolie en noten, vitamine A en beta-caroteen via onder andere wortelen, spinazie, ... maar ook sporenelementen, zoals selenium, koper, ijzer, zink en mangaan en specifieke eiwitten.

Om via de voeding voldoende antioxidanten op te nemen is het aan te raden om:

  • Dagelijks 300 g groenten (aardappelen niet inbegrepen) en 2 stukken fruit te eten
  • Veel kruiden en specerijen in de voeding te gebruiken

Kruiden bevatten sterke antioxidanten die gezondheidsbevorderend werken. Denk hierbij vooral aan specerijen zoals: knoflook, gember, kurkuma, pepers, koriander, dille, basilicum, thijm, oregano ...

Kruiden hebben een duidelijke antikankerwerking, stimuleren het immuunsysteem, ontgiften de lever, zijn goed tegen hart- en vaatziekten, remmen ontstekingen af en gaan maag- en darmproblemen tegen.

Een grootschalig Brits onderzoek uit 2013 over de voedingsgewoonten bij maar liefst 65.000 mensen wees immers uit dat wie per dag voldoende porties groenten en fruit eet:

  • 25% minder kans loopt op kanker
  • 31% minder kans loopt op hart- en vaatziekten
  • 42% minder kans loopt op vroegtijdig overlijden

De schil bevat het meest antioxidanten

Superfood: aardappelen in de schilNet zoals de mens staan ook groenten en fruit bloot aan “oxidatieve stress”.  Groenten en fruit die bovengronds groeien moeten zich constant beschermen tegen de negatieve invloeden van ultraviolet licht. Groenten die in de grond groeien hebben dan weer te maken met allerlei aanvallen door micro-organismen, plantenziekten, enz.

De schil van de groente of van het fruit vormt hierbij de eerste en belangrijkste verdediging.
In de schil vormen zich dan ook de meeste antioxidanten. Daarom is het aangeraden om appels en peren bijvoorbeeld ongeschild te eten. Ook aardappelen in de schil zijn gezonder om te eten dan hun geschilde varianten. Koolsoorten behouden hun sterkste antikankerwerking wanneer ze rauw worden gegeten of slechts beetgaar worden gestoomd.

Fytonutriënten en hun effect op het lichaam

Lekkere groenten uit je eigen moestuinFytonutriënten, de stoffen die een positief effect hebben op ons lichaam en onze gezondheid, kan je het best via groenten, fruit en kruiden opnemen.  Via deze weg hebben ze een sterkere werking dan wanneer je ze via voedingssupplementen binnen krijgt.

De gezondheidsdomeinen waarop ze positief inwerken zijn veelvuldig:

  • Kanker
  • Hoge bloeddruk
  • Astma
  • Verminderde immuniteit
  • Artrose
  • Autoimmuunziekten
  • Arteriosclerose
  • Chronische en acute onstekingen
  • CVS en fibromyalgie
  • Diabetes

 

Aan de hand van hun kleuren kan je de groenten of het fruit makkelijk groeperen:

 

Oranje en rood-geel of donkergroen

Superfood: eet gekleurd!

  • Spinazie, maïs, broccoli, kiwi, sla, tomaten ...
  • Beschermen tegen oog- en huidaandoeningen
  • Sterke antikankerwerking: prostaat-, darm-, borst-, long- en baarmoederhalskanker
  • Werken positief tegen hart- en vaatziekten

 

Groen

Superfood groen

  • Groenten die in hun bladeren en stengels veel chlorofyl bevatten, de groene kleurstof uit de natuur
  • Zuiveren en ontgiften de darmen
  • Zorgen voor een gezonde darmflora
  • Helpen maag- en darmkanker te voorkomen
  • Bevatten tevens veel magnesium

 

Rood

Superfood rood

  • Kersen, rode biet, aardbeien, bessen, frambozen, druiven ...
  • Ontgiften het maag- en darmstelsel en de lever
  • Versterken het immuunsysteem
  • Remmen de groei van prostaat- en borstkankercellen af
  • Werken ontstekingsremmend bij artritis en jicht
  • Verminderen het risico op Alzheimer

Daarnaast zijn er uiteraard ook nog heel wat andere groenten en fruitsoorten die gezonde stoffen bevatten:

  • Bonen, erwten, ajuinen, sjalotten, prei, bieslook en knoflook leveren veel zwavel en verteerbare vezels. Die stimuleren de groei van goede bacterieën in de dikke darm.
  • Aardpeer, witloof en chicorei bevatten veel inuline wat goed is tegen diabetes en voor een gezonde darmwerking.
  • Peterselie en selder zijn rijk aan apigenine een ontstekingswerende stof die ook een rol speelt in de preventie van kanker.
  • Spruiten, bloemkool, broccoli, tarwe, ajuinen, knoflook en rode pepers, maar ook eieren en gevolgelte, bevatten een hoge dosis cysteïne. Dit is een zwavelhoudend aminozuur dat het lichaam zuivert en de kans op borstkanker verkleint.
  • Diverse soorten paddenstoelen versterken het immuunsysteem en hebben een antikanker- en een antivirale werking.
  • Sojabonen, tuinbonen, linzen en champignons gaan osteoporose tegen, verlagen het cholesterolgehalte, werken ontstekingsremmend en verminderen de klachten tijdens de menopauze.
  • Broccoli, waterkers, spruiten, radijzen, bloemkool, rode kool, witte kool, savooikool ... bevorderen het immuunsysteem, zorgen voor minder virale infecties en zijn gekend om hun sterke antikankerwerking.
  • Mierikswortel en mariadistel zuiveren de lever.
  • Gember stimuleert de bloedsomloop.
  • Kaneel helpt de suikerspiegel onder controle te houden.

Zoals je merkt, kunnen ook groenten, fruit en kruiden van bij ons gerust onder de noemer “superfood” geklasseerd worden. Ze maken ontegensprekelijk deel uit van een gezonde en evenwichtige voeding. Die is bijzonder belangrijk om je lichaam zuiver en gezond te houden.

En waarom zou je dan nog wachten om zelf je groenten en fruit te kweken in je eigen moestuin, kruidentuin of fruittuin? Horta kan het je warm aanbevelen. Je gezondheid zal er wel bij varen.