Een vijver aanleggen

Aanleg vijvers

Leg je eigen vijver aan en geniet nog meer van je tuin

Je tuin is pas écht compleet met het geluid van kabbelend water op de achtergrond. Dit kan perfect met een waterpartij of eigen vijver.

Overweeg je een kleine of grote vijver in je tuin?

Dan vind je hierna een handig stappenplan dat een overzicht geeft van de zaken waarmee je rekening moet houden bij het aanleggen van een vijver.

Bij Horta vind je heel wat producten van gekende merken voor de aanleg en het onderhoud van je vijver:
 

DCM        Distripond        Oase

Kies de vijver die het best bij jou past

KoivijverEen vijver vormt op zich een klein afzonderlijk ecosystem in je tuin. Er zijn heel wat verschillende soorten vijvers met elk hun eigen vereisten inzake aanleg en onderhoud.

Vergelijk grondig alle mogelijkheden en leg een vijver aan die perfect aan je wensen voldoet:

  • Een natuurlijke vijver met enkel planten
    Kies voor een plantenvijver als je niet te veel tijd en geld wenst te spenderen aan vijveronderhoud. Door de afwezigheid van vissen houden de waterplanten doorgaans het water voldoende helder, zelfs zonder filtersysteem. Het onderhoud beperkt zich meestal tot verzorging van de planten en het sporadisch controleren van de waterkwaliteit.
     
  • Een gemengde vijver met planten en vissen
    De aanleg en inrichting van een gemengde vijver is vergelijkbaar met die van een natuurlijke vijver. Aan het onderhoud moet je echter beduidend meer tijd spenderen. Omdat vissen afvalstoffen produceren is een filterinstallatie in een gemengde vijver noodzakelijk. Naast verzorging van de planten en vissen moet je dus ook de technische installatie onderhouden.
     
  • Een koivijver
    Een prachtige koivijver vergt veel onderhoud en is behoorlijk duur. Vaak bestaat een koivijver uit twee delen: een zwemgedeelte voor de koi en een natuurlijke vijver met waterplanten of moerasplanten. Dit is nodig omdat koi planteneters zijn en ze anders de vijverplanten zouden opeten. Er is een technische installatie nodig om het water van het ene vijvergedeeelte naar het andere te pompen.
     
  • Een zwemvijver, perfect geïntegreerd in de natuurlijke omgeving van je tuin
    Op een warme zomerdag is niets zaliger dan zwemmen in je eigen natuurlijke zwemvijver met water zonder chloor of chemicaliën. Een zwemvijver kan je perfect aanpassen aan de natuurlijke groene omgeving van je tuin. Net zoals bij een koivijver bestaat een zwemvijver ook uit een zwemgedeelte en een plantengedeelte dat het water filtert.

Gebruik het juiste materiaal voor je vijver

Er bestaan heel wat verschillende soorten bodemmateriaal voor vijveraanleg. Die hebben specifieke kenmerken, voor- en nadelen. Maak hierin een goed overwogen keuze:

VijverVijverfolie in PVC of rubber

Soepele PVC vijverfolie wordt vaak gebruikt als bodemmateriaal. Rubberfolie gaat langer mee maar is ook duurder.

  • Voordelen van vijverfolie:
    • voordelig
    • sterk
    • eenvoudig te verlijmen
    • bestand tegen vorst en UV-licht
    • flexibel en dus geschikt voor elke vorm of grootte
       
  • Nadelen van vijverfolie:
    • meer tijd nodig voor de aanleg
    • gevaar op lekken bij minder kwalitatieve folie

 

Voorgevormde kunststofvijvers

Voorgevormde vijvers in kunststof zijn verkrijgbaar in PE, HDPE en Polyester. Doorgaans zijn ze kleiner van formaat.

  • Voordelen van kunststofvijvers:
    • snel en eenvoudig te plaatsen
    • de vorm van de bodem en de zijwanden houdt rekening met de dieptes voor waterplanten
       
  • Nadelen van kunststofvijvers:
    • duurder
    • gebonden aan een vaste vormen
       

Gemetselde of betonnen vijver

Een betonnen vijver wordt meestal gekozen uit esthetische overwegingen. Ze komen het meest voor bij Koivijvers en zwemvijvers. De aanleg gaat dikwijls gepaard met de aanleg van funderingen op zachte ondergrond en is op zichzelf eerder een karwei voor een vakman.

Leg een vijver aan van de juiste grootte en vorm

De vorm en de grootte van je vijver spelen een belangrijke rol inzake onderhoud en de integratie van de vijver in je tuin. Afhankelijk van het soort vijver dat je kiest, moet je ook inzake het formaat van de vijver rekening houden met bepaalde vereisten:

Vijver

  • Grootte van de vijver
    De keuze van het juiste formaat voor je vijver is heel belangrijk. Niet alleen bepaalt dit voor een groot gedeelte het uitzicht van je tuin, maar het heeft ook een invloed op de waterkwaliteit. Te kleine vijvers hebben doorgaans een slecht evenwicht, een klein zelfregulerend vermogen en ze zijn gevoeliger voor temperatuurschommelingen. Wens je een vijver met veel of grote vissen, dan moeten die over voldoende zwemruimte beschikken.
     
  • Vorm van de vijver
    Inzake de vorm van je vijver is het goed om de randen vloeiend te houden. Creëer niet te veel uitspringende of hoekige gedeelten. Het risico neemt dan immers toe op dode stukken in je vijver. Daarin verzamelt zich vuil en vestigen zich makkelijk parasieten.

Leg je vijver aan op de juiste plaats en op het juiste moment

VijverHou bij de keuze van de plaats waar je vijver komt rekening met de volgende tips:

  • Veel zonlicht bevordert de algengroei in je vijver. Kies dus geen plaats die steeds in de volle zon ligt, maar regelmatig ook schaduw heeft.
     
  • Een schaduwrijke plaats vind je vaak in de nabijheid van je woning of van een gebouw in je tuin.
     
  • Zorg dat er geen bomen of te grote struiken in de onmiddellijke nabijheid van je vijver staan. Afvallende bladeren of naalden van naaldbomen vervuilen immers het water.
     

Het najaar is ideaal om een vijver aan te leggen

In het najaar is er minder zonlicht en liggen de temperaturen lager. Dit verkleint de kans op algengroei. Je vijver krijgt dan voldoende tijd om tegen het voorjaar een ideaal  bacteriëel evenwicht te ontwikkelen. Zet vissen pas in het voorjaar uit in je vijver.

Aan de slag met je vijver

VijveraanlegNu je weet welk soort vijver je wenst, hoe groot die zal zijn en welke vorm hij zal hebben, volgt het echte werk.

Plan hiervoor voldoende tijd in en probeer al het benodigde materiaal op voorhand aan te schaffen. Leg je een grote vijver aan, voorzie dan een container om het uitgegraven zand af te voeren.

  • Zet je gekozen vijveromtrek nauwkeurig af

    Dit kan je makkelijk doen met paaltjes en een touw. Maar je kan ook wit zand strooien of een tuinslang gebruiken om de omtrek af te bakenen.
     
  • Graaf de kuil van je vijver

    Eens de omtrek is afgezet, gaat de schop de grond in. Het is belangrijk je vijver uit te graven per plateau. Hoe diep je elk plateau uitgraaft, hangt af van de waterplanten die je wil plaatsen in je vijver en van hun worteldiepte:
     
    • Graaf per plateau 10cm extra voor de aanbreng van plaatzand. Dit is fijn zand dat voorkomt op de bodem van rivieren.
       
    • Verwijder wortels en andere scherpe objecten zoals stenen aan de zijkant.
       
    • Wens je de waterplanten rechtstreeks in vijveraarde te planten in plaats van in mandjes, graaf dan nog eens 10 tot 15cm dieper per plateau. Gebruik voor waterplanten enkel vijversubstraat en geen gewone potgrond, anders krijg je gegarandeerd problemen met algen.
       
  • VijveraanlegStabiliseer je vijverplateaus met plaatzand

    Strooi op elke horizontale laag 10 cm plaatzand en druk het netjes aan. Dit wit zand dient als stabilisator voor de plateaus in je vijver. Het beschermt de vijverfolie tegen lekkage en voorkomt problemen met grondwater.
     
  • Plaats je vijverfolie en andere beschermdoeken

    Doorgaans gebruik je voor aanleg van je vijver vijverfolie op rol. Deze rollen zijn beschikbaar in verschillende breedtes. De lengte laat je afsnijden in functie van de grootte van je vijver. Probeer de vijverfolie uit één stuk te houden. Is dit niet mogelijk, kies dan voor vijverfolie in EPDM of PVC want die kan je het makkelijkst kleven.
     
    • Voorzie voldoende vijverfolie om achteraf problemen te voorkomen. Bovenop de lengte en de breedte van je vijver kan je best nog twee keer de diepte van de vijver meerekenen. Voeg langs elke zijde nog een reserve van ongeveer 50 cm vijverfolie toe.
       
    • Plaats eerst een worteldoek om je vijver te beschermen tegen doordringende wortels. Leg daar bovenop vliesdoek en breng dit ook aan langs de randen van je vijver. Dit zorgt voor extra bescherming van de vijverfolie. Verzwaar eventueel de overlappingen van deze verschillende doeken aan de rand van je vijver.
       
    • Start met de vijverfolie op de bodem en rol die langs de wanden en plateaus tot aan de rand van je vijver. Verzwaar opnieuw aan de rand maar snij het folieoverschot nog niet af! Leg de vijverfolie niet té strak, want het water drukt de folie later nog sterk naar buiten. Plooien en vouwen zijn nog steeds goed zichtbaar en zorgen voor een slordig uitzicht. Zodra het water is toegevoegd verdwijnen ze.
       
  • VijveraanlegVul je vijver met water

    De vijverkuil kan nu gevuld worden met water. Je gebruikt het best hiervoor gewoon leidingwater. Put-, grond- of regenwater kan algengroei bevorderen of het water doen verkleuren door een te hoog gehalte aan voedingsstoffen of afwijkende zuurtegraad. Gebruik zeker geen slootwater. Dat bevat ziektekiemen die nefast kunnen zijn voor je planten en vissen.

    Noteer de waterstand voor en na het vullen van de vijver. Op die manier ken je precies de inhoud van je vijver. Laat je vijver nu een dagje rusten zodat de randen zich mooi kunnen zetten door de druk van het water.

    Waterplanten plaats je best vlak voor of tijdens het vullen van je vijver met water. Doe je dit niet op dat moment, wacht dan zeker niet langer dan 24 uur om de planten in je vijver aan te brengen. De aanwezigheid van de waterplanten van bij de opstart van je vijver zorgt voor een goed waterevenwicht.
     
  • Werk de rand van je vijver netjes af

    Normaal heb je nu aan de rand van je vijver nog vijverfolie op overschot. Die kan je gewoon verzwaren, maar dat oogt niet zo mooi. Graaf daarom rondom je vijver een geul van ongeveer 15 cm diep. Leg het overschot van vijverfolie in die geul, snij de randen af en vul de geul met zand. Zo krijg je een natuurlijke afwerking van de rand van je vijver. Wil je liever een strakkere afwerking, kies dan voor bakstenen, tegels of een ander materiaal.

Bespreek de aanleg van je vijver met een Horta specialist.