Heggenmus

Heggenmus

De heggenmus is een talrijke maar onopvallende zangvogel. Hij verlaat niet graag de directe omgeving van het struikgewas.

Hoe kan je de heggenmus herkennen?

  • Musachtig met bruinzwart gestreepte bovendelen
  • Leigrijze kop (met bruinige kaakjes) en borst
  • Zwakgestreepte flanken
  • Donkere, dunne snavel (typisch voor insecteneters)

Hoe klinkt de heggenmus?

Hoe krijg je de heggenmus in je tuin?

De heggenmus eet vooral insecten. In de winter wordt het dieet aangevuld met kleine zaadjes. Hij zoekt zijn voedsel bijna uitsluitend op de grond, hoppend en pikkend, vaak in dichte vegetatie.

De heggenmus houdt van rommelhoekjes: kreupelhout, dichte vegetatie, een braamstruweel of brandnetelruigte, een takkenhoop. Ook een dichte heg om de tuin is goed voor de soort. Maar zelfs in een kraaknette, strakke tuin vindt een heggenmus vaak nog geschikte broed- of foerageermogelijkheden.

Waar leeft hij?

Overal waar struikgewas of kreupelhout staat, kan je de heggenmus vinden. De soort is algemeen in tuinen en parken en broedt vaak dicht bij de bebouwing, meestal in dicht struikgewas of coniferen.

Hoe plant hij zich voort?

Een paartje heggenmus tolereert vaak een tweede mannetje (het bètamannetje) in hun territorium. Het eerste mannetje (het alfamannetje) probeert te verhinderen dat andere mannetjes met ‘zijn’ vrouwtje gaat paren maar het vrouwtje slaagt er regelmatig toch in om zich door het tweede mannetje te laten bevruchten. Voor het vrouwtje heeft dit twee voordelen. Een ongepaard bètamannetje zou anders het legsel van het paartje kunnen vernietigen. Door ook met het bètamannetje te paren, kan ze deze dreiging afwenden. Bovendien neemt het tweede mannetje een deel van de broedzorg van de jongen op zich. Zowel mannetjes als vrouwtjes kunnen er meerdere partners op nahouden.

Heggenmussen lijken wel geobsedeerd door seks. Ze paren erg vaak: één tot twee keer per uur, gedurende een tiental dagen. Doorgaans zijn die paringen erg kort en lijkt het er op alsof het mannetje gewoon over het vrouwtje springt. Het mannetje pikt in de cloaca van het vrouwtje waarop het een zaaddruppeltje produceert. Dit zorgt er voor dat het zaad van een voorganger uit de cloaca wordt verwijderd, zodat het zaad van het nieuwe mannetje meer kans heeft.

Hoe krijg je hem te zien?

De heggenmus is een erg onopvallende vogel. Mannetjes zingen vooral in de ochtendschemering vanuit de top van een struik, boom of conifeer. De rest van de dag schuiven ze meestal muisachtig door de dichte vegetatie. De heggenmus is de kampioen van de winterzangers. Meer nog dan de roodborst en de winterkoning kan je de heggenmus al volop horen zingen in februari. Uit onderzoek blijkt dat de soort de laatste jaren echter sterk achteruit is gegaan.

Heggenmus

Weetjes over de heggenmus

  • Het gros van onze broedvogels blijft jaarrond in België. Een groot deel van de jonge vogels, brengt de winter door in Frankrijk of Spanje. Volwassen vogels uit Scandinavië en Noord-Duitsland trekken echter ook weg. De trek piekt in de tweede helft van september en neemt in de loop van oktober snel in omvang af. De duinen worden in de herfst nagenoeg volledig verlaten. Wellicht trekken de heggenmussen naar de stedelijke gebieden om er in tuinen voedsel te zoeken.
     
  • In de naamlijst van de Nederlandse vogels uit 1897 had men het over de bastaardnachtegaal - een naam die voor het eerst opduikt in 176 - omdat de aanhef van de zang van de heggenmus doet denken aan die van de nachtegaal.
     
  • De heggenmus heeft in Vlaanderen erg veel dialectnamen. De meest voorkomende zijn blauwe haagmus, koolpijp, blauwe korenmus en blauwe rietmus. Meer opvallende dialectnamen zijn hageschijter, hagekutter, pietjekool en winterzanger.
     
  • De heggenmus is niet verwant aan de huismus en de ringmus. Heggenmussen zijn dan ook geen mussen. De heggenmussen vormen een afzonderlijke familie in het vogelrijk.
     
  • De heggenmus is één van de favoriete waardvogels van de koekoek.
     
  • De Victoriaanse dominee F.O. Morris, raadde zijn parochieleden aan om een voorbeeld te nemen aan de bescheiden levenswijze van de heggenmus. Vermoedelijk was hij niet op de hoogte van het overspelige seksleven van de soort.

Wat kan je de heggenmus voederen?

Je tuinvogels blijven voederen

Je tuinvogels blijven voederen

Het is een misvatting dat je tuinvogels enkel in de winter of bij sneeuw moet voederen.

Help je tuinvogels een handje in de winter

Help je tuinvogels een handje in de winter

De winter is de meest aangewezen periode om de vogels te voederen.

Vul zelf dennenappels voor je tuinvogels

Vul zelf dennenappels voor je tuinvogels

Vul dennenappels met allerlei lekkers voor je tuinvogels. Ze zullen er van smullen en vaker in je tuin vertoeven. Zo maak je van je tuin een écht vogelparadijs.

Hang een nestkast op voor tuinvogels

Nestkastjes voor tuinvogels

Vogels zijn het bewijs dat het goed gaat met je tuin, brengen leven in de brouwerij en zijn prachtig om te spotten. Met slechts enkele kleine ingrepen maak je van jouw tuin een paradijs voor jouw favoriete vogels.

Richt je tuin in voor vogels

Richt je tuin in voor vogels

De vogels die je tuin bezoeken, zijn op zoek naar voedsel, veiligheid en een plek om te broeden.
In de herfst zoeken vogels actief naar een voedselplek voor de winter. Door nu te voederen, weten ze dat ze in de winter in jouw tuin terecht kunnen.

Pagina's

Een greep uit onze producten

product-meelwormen-horta.png
€8,50
/2,5 l

Horta - meelwormen

Meelwormen zijn de ideale voeding voor tuinvogels, het hele jaar door

product-nomess.png
€5,95
/3 kg

Horta - Strooivoer 'No Mess' 4 Seizoenen

Strooivoer voor het hele jaar door met toevoeging van gepelde zaden en granen.

Natuurpunt Pinda Voederhuis Nashville
€14,95
/per stuk

Natuurpunt - pinda voederhuis Nashville

Dit voederhuis is geschikt om pinda’s of vettraktaties in aan te bieden.

Strooivoer
€9,95
/10 kg + 2 kg gratis

Horta - Strooivoer - 10 kg

Gevarieerde mengeling met meer dan 10 soorten zaden en granen, zonnebloem-pitten en pinda’s voor extra energie

Horta Strooivoer
€4,99
/4,5 kg

Horta - strooivoer - 4,5 kg

Gevarieerde mengeling voor tuinvogels met meer dan 10 soorten zaden en granen, zonnebloem-pitten en pinda’s voor extra energie.

Horta Pinda's 4kg - Arachides pour oiseaux Horta 4 kg : complément alimentaire - extra voeding
€11,95
/4 kg

Horta - pinda's - 4 kg

Gepelde pinda's, geschikt voor zowel kleine als grotere tuinvogels

Horta Premium Strooivoer 3kg slide 1 - Mélange Premium Horta Pour Oiseaux
€6,95
/3 kg

Horta - Premium strooivoer

Strooivoer met hoog energiegehalte

Horta Gestreepte Zonnebloempitten 3kg
€6,45
/3 kg

Horta - gestreepte zonnebloempitten - 3kg

Olierijke pitten voor natuurvogels

Natuurpunt Larix Voederhuis
€19,95
/per stuk

Natuurpunt - Larix Voederhuis

Voederhuis op stevige voet.

Tips & Advies

Tip & Advies

Tuinvogels helpen je insecten te bestrijden

Zit je geplaagd in je tuin met bladluizen, rupsen of emelten? Dan kunnen mussen, koolmezen of spreeuwen een oplossing bieden.

Vraag & Antwoord

Wanneer en hoe voeder je het best tuinvogels bij?

Vogels vinden 's winters heel wat minder makkelijk het nodige voedsel. Daarom is het belangrijk om ze bij te voederen.