Koolmees

Koolmees

De koolmees is één van de talrijkste tuinvogels. Met zijn gitzwart petje, witte wangen en citroengele buik, is het een gemakkelijk herkenbare soort.

Hoe kan je hem herkennen?

  • Gele buik met opvallende, zwarte stropdas
  • Glanzend blauwzwarte kop met witte wangen
  • Mosgroene mantel en witte vleugelstreep
  • Vrouwtjes minder intens gekleurd met smallere stropdas die minder ver tussen poten loopt

Hoe klinkt de koolmees?

Hoe krijg je de koolmees in jouw tuin?

De koolmees eet in het broedseizoen vooral insecten, spinnen, larven en rupsen. In het najaar en de winter schakelen ze over op olierijke zaden (vooral van beuk), vruchten en vet.

De koolmees is een holenbroeder die vooral in bomen broedt. Ook nestkastjes worden doorgaans gauw bezet. Een nestkastje met een binnenmaat van ongeveer 12x12x25 cm en met een invliegopening van 32 - 35 mm (een twee Euro munt) is prima voor een paartje koolmezen.

In de winter is de mees één van de meest algemene soorten op de voedertafel. Soms is ze zo gefocust op voedsel, dat ze nog nauwelijks let op potentiële gevaren. Heb je een huiskat, hang ze dan zeker een belletje om zodat de vogels op de voederplank haar tijdig horen aankomen.

Waar leeft hij?

De koolmees broedt in bossen, parken, boomgaarden en tuinen. Vooral eiken- en beukenbossen zijn in trek, naaldbossen scoren minder goed. In het najaar en de winter komt de soort vaak naar tuinen, op zoek naar voedsel op de voedertafels.

Hoe plant hij zich voort?

Uit onderzoek blijkt dat vogels steeds hoger gaan zingen om boven het stadslawaai uit te komen. Het Institute Biology Leiden ontdekte dat mannetjes koolmees heel laag zingen wanneer vrouwtjes zich in hun meest vruchtbare periode bevinden. Hoe lager een mannetje op dat moment zingt, hoe groter de kans dat een vrouwtje overstag gaat. Dat lage noten echt heel belangrijk zijn, blijkt uit het feit dat vrouwtjes zelfs vreemdgaan als ze vinden dat hun mannetje niet laag genoeg zingt. In een stedelijk milieu, waar mannetjes koolmees almaar hoger moeten zingen om boven het omgevingslawaai uit te komen, zorgt dit er voor dat de vrouwtjes hen wel horen zingen maar de hoge tonen (en de producent ervan) niet aantrekkelijk vinden. Een dilemma.

Hoe krijg je hem te zien?

De koolmees bezoekt vaak voedertafels. Je kan ze dan ook gemakkelijk in je tuin waarnemen. Koolmezen zijn niet schuw.

Koolmees

Weetjes over de koolmees

  • Koolmezen variëren hun zang bewust. Dit fenomeen staat bekend als het Beau Geste Syndroom. Beau Geste is de held uit het gelijknamige boek dat handelt over het vreemdelingenlegioen. Wanneer Fort Zinderneuf wordt belegerd door de Tuaregs, zet Beau Geste alle gesneuvelde legioenairs rechtop om te laten uitschijnen dat het fort nog kan bogen op een prima verdediging. De koolmees hanteert eenzelfde tactiek: eerst zingt hij op één plek een strofe, daarna vliegt hij naar een andere plek om er een ander liedje te zingen. Hierdoor krijgen concurrerende mannetjes de indruk dat het territorium al dicht bevolkt is, raken ze geïntimideerd en verlaten ze het gebied.
     
  • De zang van de koolmees is gemakkelijk herkenbaar door het eenvoudig, herhalend deuntje ti-tu-ti-tu-ti-tu-ti-tu)waaraan hij ook zijn bijnaam ’t pompierke dankt. Mannen die thuis onder de sloef liggen, horen er ook hun bazige vrouw in doe dit, doe dat, doe dit, doe dat. Vrijende koppeltjes horen dan weer ‘ziet die twee, ziet die twee’.
     
  • De koolmees broedt regelmatig in brievenbussen, oude steekpompjes en palen van verkeersborden.
     
  • De voorbije 25 jaar komen de bomen in onze regio tien dagen eerder in blad. Hierdoor is ook de rupsenpiek met tien dagen naar voor geschoven. Die rupsenpiek vervroegt elk jaar. De koolmees speelt daar op in door vroeger een eerste ei te leggen, maar slaagt er niet in om gelijke tred te houden met de vooruitschuivende rupsenpiek. Door deze mismatch is er soms te weinig voedsel voor de jongen in het nest.
     
  • Wetenschappers van de Universiteit Antwerpen ontdekten dat koolmezen in vervuilde gebieden minder gevarieerd zingen dan hun soortgenoten in niet vervuilde gebieden. Ze broeden ook minder goed, groeien trager, zijn agressiever en hun eieren komen minder vaak uit. Het onderzoek vond plaats nabij de metaalfabriek van Umicore op een terrein dat zwaar vervuild was met lood en cadmium.
     
  • In sommige jaren komen vanaf oktober - november grote aantallen pimpelmezen uit Oost -Europa (Polen, Baltische staten, zelfs Rusland) bij ons overwinteren.

Wat kan je de koolmees voederen?

Je tuinvogels blijven voederen

Continuer à nourrir les oiseaux du jardin en automne et en hiver

Het is een misvatting dat je tuinvogels enkel in de winter of bij sneeuw moet voederen.

Help je tuinvogels een handje in de winter

Help je tuinvogels een handje in de winter

De winter is de meest aangewezen periode om de vogels te voederen.

Vul zelf dennenappels voor je tuinvogels

Vul zelf dennenappels voor je tuinvogels

Vul dennenappels met allerlei lekkers voor je tuinvogels. Ze zullen er van smullen en vaker in je tuin vertoeven. Zo maak je van je tuin een écht vogelparadijs.

Hang een nestkast op voor tuinvogels

Nestkastjes voor tuinvogels

Vogels zijn het bewijs dat het goed gaat met je tuin, brengen leven in de brouwerij en zijn prachtig om te spotten. Met slechts enkele kleine ingrepen maak je van jouw tuin een paradijs voor jouw favoriete vogels.

Richt je tuin in voor vogels

Richt je tuin in voor vogels

De vogels die je tuin bezoeken, zijn op zoek naar voedsel, veiligheid en een plek om te broeden.
In de herfst zoeken vogels actief naar een voedselplek voor de winter. Door nu te voederen, weten ze dat ze in de winter in jouw tuin terecht kunnen

Pagina's

Een greep uit onze producten

Horta Strooivoer 'No Mess' 4 Seizoenen
€5,95
/3 kg

Horta - Strooivoer 'No Mess' 4 Seizoenen

Strooivoer voor het hele jaar door met toevoeging van gepelde zaden en granen.

Zadensilo Apollo 4 openingen
€22,95
/per stuk

Zadensilo Apollo - 2 openingen

Voedersilo met "Easy-Clean" systeem.

Strooivoer
€9,95
/10 kg + 2 kg gratis

Horta - Strooivoer - 10 kg

Gevarieerde mengeling met meer dan 10 soorten zaden en granen, zonnebloem-pitten en pinda’s voor extra energie

Horta Premium Mezenbollen
€7,50
/per emmer

Horta - Premium mezenbollen

Kwaliteitsvolle mezenbollen zonder netje

Zadensilo Apollo 4 openingen
€27,95
/per stuk

Zadensilo Apollo - 4 openingen

Voedersilo met "Easy-Clean" systeem.

Nestkast Kansas
€13,95
/per stuk

Nestkast Kansas

Een nestkast geschikt voor halfholenbroeders

Horta Pinda's 4kg - Arachides pour oiseaux Horta 4 kg : complément alimentaire - extra voeding
€11,95
/4 kg

Horta - pinda's - 4 kg

Gepelde pinda's, geschikt voor zowel kleine als grotere tuinvogels

Horta Strooivoer
€4,99
/4,5 kg

Horta - strooivoer - 4,5 kg

Gevarieerde mengeling voor tuinvogels met meer dan 10 soorten zaden en granen, zonnebloem-pitten en pinda’s voor extra energie.

Horta Gestreepte Zonnebloempitten 3kg
€6,45
/3 kg

Horta - gestreepte zonnebloempitten - 3kg

Olierijke pitten voor natuurvogels

Nestkast Portland
€14,95
/per stuk

Nestkast Portland

Een nestkast voor zwarte mees en pimpelmees

Horta Premium Strooivoer 3kg slide 1 - Mélange Premium Horta Pour Oiseaux
€6,95
/3 kg

Horta - Premium strooivoer

Strooivoer met hoog energiegehalte

Tips & Advies

Tip & Advies

Tuinvogels helpen je insecten te bestrijden

Zit je geplaagd in je tuin met bladluizen, rupsen of emelten? Dan kunnen mussen, koolmezen of spreeuwen een oplossing bieden.

Vraag & Antwoord

Wanneer en hoe voeder je het best tuinvogels bij?

Vogels vinden 's winters heel wat minder makkelijk het nodige voedsel. Daarom is het belangrijk om ze bij te voederen.